Dân tộc Lào (Lai Châu) lấy cây lúa nước làm cây trồng chủ đạo. Từ ngàn đời xưa, người Lào đã coi trọng nước, nước là nhu cầu sống của vạn vật. Lễ hội Bun Vốc Nậm – Lễ hội té nước cũng vì thế mà chứa đựng nhiều nét sinh hoạt văn hoá, văn nghệ, trò chơi dân gian lành mạnh.

Các hội liên gia tổ chức quay lợn, làm cỗ khao làng, mong muốn xóm làng, quê hương hưng thịnh.

Các đội sư tử, lân, rồng ở các huyện, TP Lạng Sơn có dịp trổ tài làm sôi động các ngõ phố và được các gia chủ lì xì lấy lộc, cầu may. Nhân dịp này, đội bóng đá của Bằng Tường (Quảng Tây, Trung Quốc) có trận đấu giao hữu với đội tuyển Lạng Sơn.

Lễ hội thường kéo dài 3 ngày và cứ 5 năm tổ chức linh đình một lần, thường được gọi là hội chính với nhiều trò chơi dân gian như cờ người, thi làm bánh hay hát múa… Tuy nhiên phần chính được nhiều người trông đợi nhất, cũng là linh hồn của lễ hội tại Sơn Đồng đó chính là giằng bông, nơi thể hiện sức mạnh và sự khéo léo của thanh niên trong làng. Lễ hội này được diễn ra vào ngày thứ hai, sau khi kết thúc lễ tế và rước Thành Hoàng làng vào đình.

Cây bông được rước quanh làng vào sáng ngày diễn ra lễ hội.

Theo nhiều bô lão trong làng, lễ hội Giằng Bông có từ thời tướng Lý Phúc Man trong một lần đi qua đã chọn vùng đất này làm nơi đóng quân và tiện cho việc rèn luyện binh lính. Khi ấy, ngài đã mang ngọn tre dài khoảng 1,2 m quân sĩ tranh tài nhằm chọn ra một người khỏe mạnh và mưu trí nhất để dấn binh lính xông pha ra trận mạc.

Nhưng cũng có truyền thuyết rằng lễ hội Giằng Bông xuất hiện vào những năm 40 SCN, sau khi Hai Bà Trưng tự vẫn trên dòng sông Hát, nhân dân trong làng đã lập đình thờ. Hiện nay trong đình làng vẫn còn lưu giữ yếm thắm, áo đào. Hai bên thanh phong có hai hình phượng hoàng, lúa và binh khí.

Cây “bông” được sử dụng trong lễ hội phải là cây tre giữa khóm, không kiến, không muội, đủ ngọn, lá và đứng thẳng. Gia đình cho bông cũng phải là gia đình hòa thuận, song toàn, không có đại tang, có đầy đủ 3 thế hệ và có con là một trai, một gái. Cây bông được chuẩn bị từ trước lễ hội khoảng một tháng. Khi đó, hai thôn Nội và Ngoại sẽ cử một người đi chọn tre. Theo tục lệ của làng, người đi chọn tre phải là người có tuổi câu đương, tức là 50 tuổi.

Cây tre sau khi được chọn sẽ chặt ra cắt lấy một đoạn, đếm ra đủ 5 đốt thuộc cung ngũ phúc rồi vót bông trắng tinh, cuốn xù từng gióng sau đó lấy giấy gắn lại và thêm tua cho đẹp. Người phụ trách việc vót bông cũng chính là người được làng cử ra đi chọn tre trước đó.

Sáng ngày mùng 4, một đoàn đầy đủ gồm 4 ông chủ tế, Ban Khánh Tiết và các bô lão trong làng sẽ đến nhà người vót bông cùng một cơi trầu làm lễ tạ gia tiên để xin cây bông rồi long trọng rước ra đình làng. Đi cùng với đó là đồ lễ đã được chuẩn bị sẵn bao gồm bánh dày và bánh cuốn nhân đậu xanh xếp thành từng cặp. Riêng vào những ngày hội chính sẽ có thêm 2 con trâu nướng được dâng lên hai bên cánh tả, hữu của sân đình. Tương truyền đây chính là các món mà Hai Bà Trưng đã dùng trong lễ khao quân năm xưa.

Thanh niên trong làng ai cũng cố gắng giành cho được cây bông may mắn.

Ngay từ sớm ngày diễn ra lễ hội Giằng Bông, nhà nhà ai nấy đều nô nức ra đình chọn cho mình một vị trí thuận lợi để xem hội. Riêng thanh niên trai tráng trong làng thì háo hức hơn hẳn, họ tập trung đầy đủ trong sân chỉ chờ thời khắc khai hội để bắt đầu “giằng bông” của mình.

Sau khi thực hiện đầy đủ các nghi lễ cần thiết bao gồm lễ lấy văn, lễ tế và cuộc thi chấm bánh thì lễ hội mới bắt đầu, bao gồm hai phần. Phần một là trao lộc nhà Thánh cho những người tham gia. Cụ từ trong làng sẽ bưng ra một đĩa xôi trắng sau đó tung xuống để những người tham gia phía dưới bắt lấy.

Theo ông Nguyễn Xuân Đỉnh, 53 tuổi, tục tung xôi này như thể động viên, khích lệ và tăng cường sức khỏe cho binh sĩ thời xưa. Sau màn trao lộc, cây bông mới chính thức được mang ra. Người mang bông ra phải là người có sức khỏe, múa và quay cây bông sao cho đúng hướng, đủ cả hai bên lối đi của đình. Khi ấy chỉ chờ có hiệu lệnh là các trai tráng trong làng sẽ thi nhau giằng lấy cho được cây bông may mắn. Người nâng lên, kẻ hạ xuống, tất cả tạo thành một bầu không khí vô cùng rộn ràng.

Sẽ có tất cả hai lượt giằng bông cho thanh niên trai tráng trong vùng thể hiện sức mạnh và sự khéo léo. Người nào may mắn giành được cây bông thì năm đó sẽ gặp nhiều may mắn, thuận lợi trong công việc. Riêng những người sẽ hoặc đang có gia đình thì trong năm đó sẽ sinh con trai. Còn những ai chỉ giành lấy được sợi của cây bông cũng sẽ gặp may mắn cho cuộc sống của mình.

Người giành được cây bông sẽ giơ thẳng đứng lên trời để báo hiệu mình đã giành được phần thắng sau đó có thể mang về nhà, đặt trang trọng lên ban thờ để báo cáo với gia tiên. Đến buổi chiều, gia đình và họ hàng người giành được cây bông sẽ ăn mặc chỉnh tề mang một lễ tạ ra đình làng để có lời cảm ơn Thành hoàng.

Cây bông giành được sẽ đặt tại ban thờ trước khi người thắng mang lễ tạ tới.

Cho tới nay, lễ hội Giằng Bông đã tổ chức được rất nhiều lần nhưng chưa bao giờ bị mất đi tính nhân văn, cũng như sự sôi động của nó. Nhiều người tới tham gia không chỉ đơn giản chứng kiến nét độc đáo, sự sôi động của một lễ hội mà là trải nghiệm lại những giá trị văn hóa có từ ngàn đời của dân tộc.

Dù đến 19 giờ ngày 17-3 (nhằm ngày 17-2 ÂL), tiếng trống khai mạc Lễ hội Quán Thế Âm – Ngũ Hành Sơn năm 2014 mới chính thức vang lên nhưng ngay từ sớm, người người từ khắp nơi đã hướng về Non Nước – Ngũ Hành Sơn, về với lễ hội để chiêm bái Phật và tham gia các nghi thức: Thượng phan, thượng kỳ; xem triển lãm tranh, ảnh du lịch –  thắng cảnh Ngũ Hành Sơn, thư pháp – thiền trà, biểu diễn trống hội và múa trình tường; thưởng thức những điệu hô hát bài chòi Khu V; giao lưu thơ nhạc – đặc san lễ hội; dự Lễ Tế xuân cầu Quốc thái dân an…

Giữa tiết trời của mùa xuân, lòng người phơi phới rủ nhau đi hội, hành hương về cội nguồn, vui chơi và cầu mong quốc thái dân an, con người hạnh phúc… Dù phải nhích từng bước một trên con đường Sư Vạn Hạnh trong cái nắng nhưng sự háo hức được đến chiêm bái Phật Quán Âm cho tình thương nhân loại đã xoa dịu nỗi khó chịu của mọi người. Có lẽ, niềm vui trẩy hội và sự tôn kính Phật Quán Thế Âm đã giúp cho mọi người “hóa giải” tất cả những gì chưa thật sự hài lòng…

Du khách Bùi Thị Hoài Thu (45 tuổi, quê TP Nha Trang, Khánh Hòa) cho biết: “Trong tâm thức của người Việt, Bồ tát Quán Thế Âm có tấm lòng từ bi, bác ái, cứu giúp dân lành. Chính vì thế, vào dịp lễ hội, không riêng gì tôi mà hàng vạn người dân, Phật tử và du khách đều hành hương háo hức đến Non Nước – Ngũ Hành Sơn để viếng chùa, lễ Phật, vãn cảnh núi non, hang động, cầu mong quốc thái dân an, chúng sinh an lạc. Nét thanh tịnh ở nơi đây vừa dẫn dắt mọi người vào tiên cảnh, vừa mở ra ước nguyện về cuộc sống an lành…”.

Có một điều dễ dàng nhận thấy tại lễ hội Quán Thế Âm đó là mọi người, không phân biệt địa vị, giàu nghèo, đều nô nức đến đây để được chiêm bái Phật Quán Thế Âm, tham dự các nghi thức và hoạt động của lễ hội để cầu nguyện những điều tốt lành nhất và hướng thiện.

Ông Lê Văn Dũng (quê Phú Ninh, Quảng Nam) dù đã bước qua tuổi 60 nhưng quên cả sự mệt mỏi vì phải đi bộ trong cảnh nhích từng bước chân bởi dòng người cuồn cuộn, hồ hởi: “Sáng nay, tôi đón xe buýt ra đây từ rất sớm. Tôi và mọi người đến đây để chiêm bái Phật Quán Âm và cầu nguyện cho đất nước hòa bình, người dân luôn được sống trong phồn vinh, an vui và hạnh phúc. Đây là cơ hội để người người cùng nhau hành hương tâm tình bước về nguồn cội và là dịp để tạ ơn tấm lòng từ bi, bác ái, cứu giúp dân lành của Phật Quán Thế Âm…”.

Trước đây, Lễ hội Quán Thế Âm dường như chỉ dành riêng cho những người theo đạo Phật, nhưng từ năm 2000 đến nay, khi lễ hội là một trong 15 lễ hội quốc gia, thì nó đã trở thành một sự kiện văn hóa nên đã thôi thúc mọi người khắp nơi tìm về lễ hội, hòa mình trong cái cảm giác bình an, đậm nét truyền thống dân tộc.

Thượng tọa Thích Huệ Vinh – Trưởng Ban đại diện Phật giáo Q. Ngũ Hành Sơn, Trụ trì chùa Quán Thế Âm cho biết:  “Kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể này đang được các cấp chính quyền từ địa phương đến Trung ương quan tâm bảo tồn, gìn giữ và phát huy. Đây là những minh chứng sống động, là niềm tự hào của một vùng đất lịch sử – văn hóa của thành phố Đà Nẵng.

Lễ hội Quán Thế Âm – Ngũ Hành Sơn không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ văn hóa của nhân dân trong thành phố mà là dịp để du khách trong nước và quốc tế trải nghiệm và tìm hiểu những giá trị tinh thần mang đậm nét  lịch sử – văn hóa Phật giáo, đồng thời thưởng thức sự tinh tế, phong phú của các loại văn hóa dân tộc Việt Nam, chiêm ngưỡng những vẻ đẹp kỳ thú mà thiên nhiên đã ban tặng cho nhân dân Đà Nẵng, đó là danh lam thắng cảnh Ngũ Hành Sơn và Làng nghề truyền thống đá mỹ nghệ Non Nước – một di sản văn hóa vật thể của dân tộc đang được gìn giữ, lưu truyền và ngày càng phát triển…”.

Sau nghi lễ Tế xuân cầu Quốc thái dân an và tiếng trống khai hội chính thức vang lên, các đội hình rước đuốc, rước cộ bắt đầu diễu hành qua một số khu vực để thực hiện nghi lễ rước ánh sáng nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa, lòng từ bi, hỷ xả. Dưới sông, các chư tăng, Phật tử chùa Quán Thế Âm và du khách thả hoa đăng, gửi lời cầu nguyện cho ánh sáng trí tuệ được trường tồn như dòng nước… Với nhiều hoạt động văn hóa – thể thao phong phú, Lễ hội Quán Thế Âm tuy mang màu sắc tôn giáo nhưng lại đi sâu vào tự tình dân tộc, góp phần phục hồi và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Đây thực sự là lời cầu nguyện cho quốc thái dân an, cho mưa thuận gió hòa; là dịp để mọi người, mọi giới chan hòa trong không khí hội hè, soi mình vào bản sắc văn hóa dân tộc để ngày càng sống đẹp hơn. Càng về đêm, lễ hội càng lộng lẫy, hoành tráng với nhiều thanh âm và sắc màu.

Nhờ vào vị thế sơn thủy hữu tình, vùng đất Ngũ Hành Sơn địa linh, nhân kiệt, với những địa danh kỳ thú: núi Thủy Sơn, động Âm phủ, động Huyền Vi, núi Ghềnh, đình làng Khuê Bắc, miếu thờ Công chúa Huyền Trân…  cùng với sự xuất hiện của các hoạt động trong lễ hội đã thu hút đông đảo khách hành hương cùng khách du lịch trong và ngoài nước đến với thắng tích Non Nước – Ngũ Hành Sơn.

Theo ông Lê Hoàng Đức – Chủ tịch UBND Q. Ngũ Hành Sơn, Trưởng Ban Lễ hội Quán Thế Âm năm 2014, lễ hội Quán Thế Âm – Ngũ Hành Sơn là một nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng rộng lớn, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Đồng thời, đây là hoạt động nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân và tạo điều kiện thuận lợi để các nhà doanh nghiệp, khách du lịch, các tầng lớp nhân dân tham gia sáng tạo và hưởng thụ văn hóa, góp phần đẩy mạnh công tác xã hội hóa các hoạt động lễ hội và du lịch trên địa bàn thành phố.

Bên cạnh đó, đây cũng là dịp để quảng bá sâu rộng hình ảnh và sản phẩm du lịch của thành phố, nhằm thu hút du khách trong và ngoài nước đến với Đà Nẵng. Sau đêm khai mạc, lễ hội tiếp tục được diễn ra trong 2 ngày 18 và 19-3 với các hoạt động như: Pháp đàn cầu nguyện theo Phật giáo Nam Tông; hội thi kéo co, đẩy gậy và biểu diễn võ thuật; lễ gia trì và ý nghĩa Xá Lợi Phật; cầu nguyện và thiền tọa; hội hoa đăng; nghi lễ Phật giáo; hội đua thuyền truyền thống…