Lễ hội Inti Raymi được tổ chức hàng năm vào ngày 24/6 tại thành phố Cuzco để tôn vinh thần mặt trời, vị thần được người Inca coi là đấng sáng tạo ra vạn vật trên trái đất cũng như quyết định vận mệnh của con người và vũ trụ nhằm cầu xin thần ban phát mùa màng bội thu, cánh đồng tươi tốt.

Lễ hội thường kéo dài một tuần. Vào ban ngày, người ta tổ chức trưng bày, triển lãm cùng các hoạt động nhảy múa, ca hát trên đường phố. Đến tối, nhiều chương trình nhạc sống được biểu diễn miễn phí ở quảng trường Plaza de Armas để phục vụ người dân địa phương.

Đặc biệt, một năm trước khi tổ chức, người ta đã phải chọn ra hàng trăm diễn viên để đóng vai các nhân vật lịch sử biểu diễn trong lễ hội. Các nghi lễ truyền thống đặc trưng như tế thần bằng lạc đà không bướu màu trắng, đốt rơm nhảy xung quanh đống lửa… đều sẽ được thực hiện một cách long trọng.

Trung tâm của lễ hội là các sự kiện kỷ niệm diễn ra cả ngày 24.6, đây được coi là linh hồn của Inti Raymi. Trong ngày này, các nghi lễ được bắt đầu bằng lời cầu khấn của Sapa Inca kêu gọi thần mặt trời ban phước. Sau đó, Sapa Inca ngồi trên ngai vàng và được đám rước công kênh tới pháo đài cổ Sacsayhuamán.

Phố phường sẽ được quét thật sạch để xua đuổi tà ma và trang hoàng rực rỡ bởi những bông hoa, Sapa Inca sẽ đi qua đây trong tiếng nhạc, tiếng cầu nguyện và những điệu nhảy. Sapa Inca sẽ trèo lên án thờ linh thiêng ở Sacsayhuamán để tất cả đám đông lớn chờ đợi có thể trông thấy mình.

Một khi tất cả các thầy cúng đã yên vị trên đại quảng trường nơi pháo đài, Sapa Inca, các tu sỹ và những đại diện của Suyos sẽ đọc các bài tế của mình.

Nghi thức này được thực hiện nhằm đảm bảo sự phì nhiêu của đất đai kết hợp với ánh sáng và cái ấm áp của mặt trời để cho ra vụ mùa bội thu. Các thầy cúng có địa vị cao nhất sẽ thực hiện nghi thức giơ cao quả tim đẫm máu của con lạc đà không bướu màu trắng hiến tế nhân danh nữ thần Pachamama (hay còn gọi là Mẹ đất). Còn những thầy cúng khác sẽ đọc các vết máu để xem tương lai cho người Inca. Tuy nhiên ngày nay, súc vật không còn bị giết và nghi thức hiến tế chỉ còn là sự mô phỏng.

Kền kền và những con bò rừng là nhân vật chính của lễ hội Yawar. Trong đó, kền kền sẽ là đại diện cho người dân bản địa còn bò rừng là đại diện của những kẻ Tây Ban Nha xâm lược trước đây. Những chú kền kền dũng mãnh nhất sẽ được người dân tuyển chọn, để buộc đằng sau lưng những con bò. Chúng sẽ phải chiến đấu với nhau.

Ông Walter Bocangel – Thị trưởng Coyllurki, Apuriamac, Peru cho biết: “Chúng tôi tuyển chọn kền kền và trao cho nó những vinh dự cao nhất. Chúng tôi cũng nói lời tạm biệt nó khi hoàn thành xong nhiệm vụ và trở về lại với thiên nhiên. Truyền thống lễ hội vẫn tiếp tục được duy trì”.

Khoảng 20-30 thị trấn trong khu vực tham dự vào lễ hội này. Khách du lịch khắp nơi trên thế giới cũng đổ xô về đây. Cả bò và kền kền đều phải chiến đấu theo cách của mình để dành chiến thắng. Và những chú kền kền không bị thương được cho là sẽ mang lại may mắn cho toàn bộ ngôi làng.

Tuy việc tổ chức lễ hội được cho là nối gót truyền thống, nhưng Chính phủ Peru cũng đang xem xét có nên tiếp tục duy trì lễ hội này hay không. Bởi kền kền vùng Andean là một trong những loài chim lớn nhất thế giới với số lượng đang suy giảm, chỉ còn khoảng 500 con. Chúng có sải cánh dài 3m và là biểu tượng nổi bật của văn hóa Andean, Đế chế Inca từ hàng ngàn năm trước. Trong năm 2013, dự luật bảo vệ kền kền đã được bàn thảo tại Peru nhưng cho đến nay, vẫn chưa được đưa vào thực tiễn.